ViDA, czyli VAT w erze cyfrowej, pakiet przepisów UE dotyczących VAT dla platform i sprawozdawczości cyfrowej, nie przewiduje jednego terminu przejściowego. Artykuł 6 Dyrektywa (UE) 2025/516 dzieli reformę na cztery części, z których każda ma swój własny termin wprowadzenia jej do prawa krajowego. Pierwsza, najbliższa, przypada na 31 grudnia 2026 r. Do tego terminu państwa członkowskie muszą przyjąć i opublikować zmiany w artykule 2, które wchodzą w życie od 1 stycznia 2027 r. i które dotyczą głównie roli platform e-commerce w zakresie VAT oraz specjalnych schematów OSS/IOSS, czyli mechanizmów kompleksowej obsługi, które pozwalają firmom rozliczać VAT w całej UE za pośrednictwem jednego zeznania, zamiast rejestrować się w każdym kraju, w którym prowadzą sprzedaż. Te zmiany nie mówią jeszcze nic o e-fakturowaniu ani o transgranicznym raportowaniu cyfrowym; te wiążą się z późniejszymi terminami. Jeśli zastanawiasz się, czy 31 grudnia 2026 r. oznacza, że obowiązek e-fakturowania wejdzie w życie w przyszłym roku, krótka odpowiedź brzmi: nie, i to nie z powodu tego terminu.
Jakie są cztery terminy ViDA?
Po artykule 2 (31 grudnia 2026 r., obowiązujący od 1 stycznia 2027 r.) następuje artykuł 3, który państwa członkowskie muszą transponować do 30 czerwca 2028 r. i obejmuje reformy jednolitej rejestracji VAT, przepisy mające na celu ograniczenie liczby oddzielnych rejestracji VAT wymaganych przez przedsiębiorstwa w całej UE. Przepis nakładający na platformy oferujące krótkoterminowe zakwaterowanie i transport pasażerski odpowiedzialność za podatek VAT w imieniu ich sprzedawców może wejść w życie w okresie od 1 lipca 2028 r. do najpóźniej 1 stycznia 2030 r., w zależności od decyzji każdego państwa członkowskiego. Artykuł 4 musi zostać transponowany do 30 czerwca 2029 r.. Artykuł 5, dotyczący transgranicznego fakturowania elektronicznego B2B i raportowania cyfrowego (B2B oznacza sprzedaż między przedsiębiorstwami), musi zostać transponowany 30 czerwca 2030 r. i obowiązuje od 1 lipca 2030 r.
Jaka jest różnica między transpozycją a zastosowaniem?
Ustawa musi zostać przyjęta w kraju przed upływem terminu, ale same przepisy zaczynają obowiązywać nieco później. Na przykład zmiany z artykułu 2 muszą zostać przyjęte do 31 grudnia 2026 r., ale w praktyce obowiązują firmy dopiero od 1 stycznia 2027 r. Ten sam schemat powtarza się w każdym z czterech terminów: najpierw uchwalamy, potem stosujemy. Data transpozycji i data, w której firma odczuwa zmianę, rzadko pokrywają się.
Czy przepisy również wymagają transpozycji?
Rozporządzenie Rady (UE) 2025/517 Jest wiążąca i bezpośrednio stosowana w każdym państwie członkowskim w obecnym brzmieniu. Wchodzi w życie automatycznie i nie wymaga żadnych przepisów krajowych. Zatem termin 31 grudnia 2026 r. nie ma nic wspólnego z tym rozporządzeniem. Dotyczy on jedynie dyrektywy i przepisów krajowych wydanych na jej podstawie.
Czy 1 lipca 2030 r. wejdzie w życie powszechny obowiązek fakturowania elektronicznego?
Według Komisja Europejska, Przepisy dotyczące raportowania cyfrowego, które wchodzą w życie 1 lipca 2030 r., obejmują w szczególności transgraniczne transakcje B2B. To nie to samo, co wymóg wystawiania każdej faktury krajowej lub każdej sprzedaży B2C (Business-to-Consumer) w formie e-faktury. Jeśli Twoja firma prowadzi działalność wyłącznie na rynku krajowym, ten konkretny termin nie jest tym, nad którym warto spędzić noc.
Co już robią Estonia, Łotwa i Litwa?
Estońska nowelizacja ustawy o rachunkowości daje każdej firmie, która zarejestrowała się jako odbiorca faktur elektronicznych, prawo żądania od swoich dostawców faktury elektronicznej w formie nadającej się do odczytu maszynowego. Ta reforma Działa według własnego harmonogramu, całkowicie niezależnego od kalendarza ViDA. Na Łotwie przesyłanie danych z faktur elektronicznych do Urzędu Skarbowego jest już obowiązkowe. G2G, B2G i G2B transakcje (między rządem a rządem, między firmami a rządem i między rządem a przedsiębiorstwami) od 1 stycznia 2026 r., a segment B2B od 1 stycznia 2028 r. Litwa przyjęła Zmiana ustawy o VAT XV-1036 18 czerwca 2026 r. i opublikowano 26 czerwca 2026 r.; większość przepisów obowiązuje od 1 stycznia 2027 r., a część z nich wejdzie w życie dopiero 1 lipca 2029 r.
Podsumowując, żadne z obecnych działań tych trzech krajów nie jest tym samym, co ViDA. To działania krajowe, które akurat zbiegają się z nią w czasie. Warto już teraz zaznaczyć w kalendarzu datę 31 grudnia 2026 r. dla pierwszej transpozycji w całej UE oraz 1 lipca 2030 r. dla transgranicznego e-fakturowania B2B. Wszystko inne to albo przepisy krajowe z własną logiką, albo późniejszy termin ViDA, który jeszcze nie ruszył.
Dostępne również w: po estońsku · łotewski · litewski
Ostatnio sprawdzono:
Często zadawane pytania
Does ViDA’s 31 December 2026 deadline mean an e-invoicing mandate in 2027?
No. 31 December 2026 is the transposition deadline for the changes to Article 2 of the directive. These only take effect from 1 January 2027, and they don’t bring a general e-invoicing mandate yet.
What are ViDA’s four transition deadlines under Article 6 of the directive?
Under Article 6, the deadlines are 31 December 2026, 30 June 2028, 30 June 2029 and 30 June 2030. Each one has its own separate effective date once written into national law.
What’s the difference between transposition and application in the context of ViDA?
Transposition means the member state has to adopt the rules domestically before the deadline. Application means the rules only start to apply to businesses later on.
Does Council Regulation (EU) 2025/517 need transposing?
No. Regulation (EU) 2025/517 is binding and directly applicable in every member state, so it doesn’t need a separate domestic transposition act.