Raport o obrotach wewnątrzwspólnotowych zniknie w 2030 roku. Co go zastąpi?

Tak, obecne skonsolidowane sprawozdanie o obrotach wewnątrzwspólnotowych zniknie. Sam obowiązek raportowania jednak nie zniknie, po prostu będzie szybszy. Dyrektywa Rady (UE) 2025/516 Uchyla artykuły 265–271 dyrektywy VAT, na których opiera się obecny okresowy raport podsumowujący (lista sprzedaży WE, w Estonii formularz VD), od 1 lipca 2030 r. Nowe brzmienie zastępuje artykuły 262–264: raportowanie cyfrowe oparte na transakcjach, w którym dane są przesyłane dla każdej transakcji osobno i natychmiast, a nie jako miesięczne podsumowanie. Państwa członkowskie muszą przyjąć i opublikować niezbędne przepisy krajowe najpóźniej do 30 czerwca 2030 r. i stosować je od 1 lipca 2030 r. Dla podatnika oznacza to, że wypełnianie raportu miesięcznego zostanie zastąpione przesyłaniem danych w momencie wystawienia faktury. Dyrektywa nie przewiduje zwolnienia w zależności od wielkości przedsiębiorstwa lub jego obrotów.

Raport znika, tempo się zmienia

ViDA (VAT w erze cyfrowej) jest już prawem, a nie projektem. Dyrektywa 2025/516 została przyjęta 11 marca 2025 r., opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 25 marca 2025 r. i weszła w życie 14 kwietnia 2025 r. Jednak samo przejście nastąpi dopiero w 2030 r. i to właśnie ta luka czasowa jest przyczyną trzech powszechnych nieporozumień.

Po pierwsze: „koniec raportowania“. To się nie kończy. Forma i rytm się kończą. Zamiast skonsolidowanego raportu pojawi się transmisja danych oparta na transakcjach.

Po drugie: „powinien istnieć wyjątek dla małych przedsiębiorstw“. W dyrektywie nie ma takiego wyjątku.

Po trzecie: „zaczniemy przesyłać dane bezpośrednio do portalu Komisji Europejskiej“. To również nieprawda. Dane trafiają do organów podatkowych w Twoim kraju, które je przekazują.

Wyobraź sobie prosty model myślowy: dzisiaj przedstawiasz listę, a od 2030 roku każdy rachunek będzie mówił sam za siebie.

Kogo to dotyczy i czy limit obrotów nas uratuje?

Obowiązek ten powstaje z dwóch powodów: jesteś zarejestrowanym podatnikiem VAT i dokonujesz określonego rodzaju transakcji transgranicznej. Wysokość obrotu nie ma znaczenia. Nowy artykuł 262 obejmuje zgodnie z dyrektywą Wszyscy podatnicy VAT, którzy dokonują określonych wewnątrzwspólnotowych dostaw, przeniesień towarów, nabyć i transakcji z odwrotnym obciążeniem. Nie obowiązuje żaden próg obrotu ani ogólne zwolnienie dla małych przedsiębiorstw.

Istnieje jednak jedna istotna różnica. Państwo członkowskie może zdecydować o niewymaganiu danych od strony kupującego w przypadku transakcji na podstawie art. 262 ust. 1 lit. b) i d). Chodzi tu o nabycia wewnątrzwspólnotowe i nabycia z odwrotnym obciążeniem. Wybór ten nie dotyczy strony sprzedającego: dane muszą być dostarczone w przypadku transakcji na podstawie lit. a) i c), tj. własnych dostaw wewnątrzwspólnotowych i usług z odwrotnym obciążeniem. Zatem jeśli Estonia, Łotwa lub Litwa skorzystają z tej opcji, strona faktury zakupu będzie prostsza, ale strona sprzedaży nie.

Jak dane będą przesyłane od 1 lipca 2030 r.

Łańcuch jest krótszy niż wygląda na papierze:

• Faktura: Wystawisz ustrukturyzowaną fakturę elektroniczną, a nie fakturę w formacie PDF.
• Przesyłanie danych: Dane z faktury trafiają do organów podatkowych w Twoim kraju. Jako sprzedawca robisz to przy wystawianiu faktury, a jako kupujący (jeśli kraj tego wymaga) po jej otrzymaniu.
• System krajowy: Organ podatkowy automatycznie przekazuje zebrane dane do Europejskiego Centralnego Rejestru.

Przesłanie danych możesz wykonać samodzielnie lub zlecić to osobie trzeciej, np. dostawcy usług, księgowemu lub operatorowi. Dyrektywa nakłada na Państwa Członkowskie obowiązek Zezwalają na transmisję z wykorzystaniem europejskiego standardu e-fakturowania i jego składni, zgodnie z dyrektywą 2014/55/UE. Składnia oznacza tutaj po prostu techniczny format danych. Treść jest taka sama, ale „forma“ jest inna.

Czy Peppol stanie się obowiązkowy?

Dyrektywa nie określa jednego obowiązkowego kanału. Wymaganiem jest przyjęcie przez dany kraj europejskiego standardu i umożliwienie transmisji danych samodzielnie lub za pośrednictwem partnera. Peppol to sieć, przez którą przesyłana jest już duża część bałtyckich e-faktur. Jeśli oprogramowanie wysyła e-faktury w formacie nadającym się do odczytu maszynowego zgodnie z europejskim standardem, znaczna część prac nad treścią danych została już wykonana. Dokładne krajowe wybory kanałów i interfejsów zostaną doprecyzowane na etapie wdrażania. Komisja opublikowała Plan prac wdrożeniowych ViDA, na podstawie których ustalane są szczegóły techniczne.

Terminy, pola danych i ryzyko podatkowe

To właśnie tutaj zachodzi najwięcej zmian. Zgodnie z dyrektywą 2025/516 Sprzedawca musi dostarczyć informacje o każdej transakcji w momencie wystawienia faktury lub w momencie, w którym powinna była zostać wystawiona. Jeśli fakturę wystawia sam klient (samofakturowanie), termin nie przekracza 5 dni od daty jej wystawienia. Jeśli państwo członkowskie wymaga informacji o zakupach dokonanych od kupującego, należy je dostarczyć nie później niż 5 dni od daty otrzymania faktury. Od 2030 r. faktury za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów oraz za niektóre dostawy objęte odwrotnym obciążeniem muszą być wystawiane nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiło zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego.

Dane trafiające do raportu pochodzą z pól faktury. Warto sprawdzić dwa pola: numer oryginalnej faktury w przypadku korekt oraz numer konta bankowego lub wirtualny identyfikator konta sprzedawcy. Jeśli oprogramowanie przechowuje notę kredytową oddzielnie od oryginalnej faktury lub jeśli kod IBAN na fakturze jest wpisany wyłącznie w formie tekstu swobodnego, należy to naprawić przed 2030 rokiem.

A teraz część o pieniądzach. Organy podatkowe mogą odmówić zwolnienia z VAT dla wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, jeśli sprzedawca nie poda wymaganych informacji lub poda je nieprawidłowo, chyba że sprzedawca będzie w stanie odpowiednio uzasadnić to zaniedbanie. W praktyce: faktura na kwotę 1200 euro wystawiona klientowi z Łotwy, której dane nie zostały podane, nie jest już jedynie błędem formalnym, ale może stać się obrotem podlegającym opodatkowaniu w Estonii.

Centralny VIES nie jest portalem, na którym można zgłaszać swoje problemy.

Centralny system VIES zostanie uruchomiony tego samego dnia, 1 lipca 2030 r. Zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) 2025/517 System centralny jest technicznie rozwijany i zarządzany przez Komisję Europejską, ale każde państwo członkowskie musi utrzymywać krajowy system elektroniczny, który automatycznie przesyła zebrane dane. Dla przedsiębiorcy oznacza to, że adres pozostaje w domu: dane trafiają do jego urzędu skarbowego, a nie do Brukseli.

W centralnym rejestrze odbywa się weryfikacja i porównanie. Państwo członkowskie musi przesłać dane do centralnego systemu VIES najpóźniej w ciągu jednego dnia od ich zebrania, a dane dotyczące podatników VAT i transakcji wewnątrzwspólnotowych będą przechowywane przez 10 lat. Od 1 lipca 2032 r. stare przepisy dotyczące wymiany informacji w ramach VIES przestaną obowiązywać, ale obowiązek elektronicznego potwierdzania ważności numeru podatnika VAT oraz powiązanej z nim nazwy i adresu pozostanie. Weryfikacja numeru VAT nie zniknie. Wręcz przeciwnie, stanie się jeszcze ważniejsza, ponieważ błędny numer będzie teraz oznaczany na poziomie transakcji.

Co dziś zaprezentować w Estonii, na Łotwie i Litwie

Obecne formularze i terminy są ważne do 30 czerwca 2030 r. Nie należy przerywać składania wniosków wcześniej.

Kraj	Raport	Co jest deklarowane?	Termin ostateczny
Estonia	Formularz VD	Dostawa towarów wewnątrz Wspólnoty, transakcje trójstronne, dostawy i usługi na żądanie świadczone na rzecz podatnika w innym Państwie członkowskim	20. dzień miesiąca następującego po miesiącu kalendarzowym
Łotwa	Dodatek do deklaracji VAT (PVN 2 / „VAT 2“)	Dostawy towarów i usług na rzecz podatnika VAT w innym państwie członkowskim	Dokładną nazwę i termin składania formularza należy sprawdzić w instrukcjach VID (nie potwierdzono tego w oryginalnych źródłach).
Litwa	Formularz FR0564	Tylko dla osób zarejestrowanych do celów VAT w innych państwach członkowskich dostarczone towary i świadczone usługi; wartość towarów zakupionych w innych Państwach członkowskich nie jest wykazywana	Termin składania wniosków należy sprawdzić w wytycznych VMI (nie potwierdzono go w oryginalnych źródłach)

Dwa praktyczne niuanse. W Estonii Sprawozdania nie składa się, jeżeli nie miała miejsca dostawa towarów lub usług albo dostawa towarów do innego państwa członkowskiego w formie zapasu na żądanie., a raport można wypełnić ręcznie w e-MTA, załadować z pliku XML lub CSV albo wysłać z oprogramowania księgowego za pośrednictwem X-tee. Na Litwie musi W przypadku korygowania FR0564 należy ponownie przesłać cały raport., nie tylko dane, które uległy zmianie. Zgodnie z wytycznymi VMI, do korekty dostaw należy dołączyć wyjaśnienie w dowolnej formie, zgodnie z art. 49 ustawy o VAT, wskazujące przyczyny korekty.

Przygotowanie na lata 2026–2030: o co pytać oprogramowanie

Cztery lata wydają się długim okresem, dopóki nie okaże się, że połowa listy dotyczy jakości danych, a nie wersji oprogramowania.

• Przepływy mapy: Zapisz, które z Twoich transakcji sprzedaży i zakupów stanowią dostawy wewnątrzwspólnotowe, nabycia, transakcje trójstronne lub usługi odwrotnego obciążenia. To są linie, które zaczną być rozliczane transakcyjnie od 2030 roku.
• Sprawdzaj numery VAT systematycznie: Litewski urząd skarbowy wskazuje, że można sprawdzić numer VAT partnera Na stronie internetowej Komisji Europejskiej lub za pośrednictwem portalu i.MAS, który służy do wyszukiwania i obsługi zapytań. Uczyń to częścią procesu tworzenia faktur, a nie kontroli na koniec kwartału.
• Przenieś rekwizyty do konstrukcji: Jeżeli na fakturze kraj, numer VAT, rodzaj dostawy lub podstawa zwolnienia z podatku są podane w formie tekstu dowolnego, nie da się ich poprawnie odczytać z maszynowo czytelnej faktury elektronicznej.
• Zachowaj ciąg poprawek: Nota kredytowa i nota korygująca muszą odnosić się do numeru oryginalnej faktury.
• Załóż konto płatnicze: Numer rachunku bankowego lub identyfikator konta wirtualnego sprzedawcy musi znajdować się w osobnym polu.
• Zadaj dostawcy oprogramowania jedno konkretne pytanie: Czy i w jaki sposób planujecie Państwo wspierać krajowy transfer danych oparty na transakcjach od 1 lipca 2030 r. oraz czy faktury będą wystawiane w składni europejskiego standardu e-fakturowania? Odpowiedź „pracujemy nad tym“ nie jest jeszcze planem.

Jeśli już dziś wysyłasz i odbierasz e-faktury w ustrukturyzowanym formacie, większość pracy jest już wykonana, a zmiana w 2030 roku będzie dotyczyła głównie tego, gdzie i jak szybko przesyłane są dane. Jeśli faktury przesyłane są w formacie PDF, a dokumenty VD są wypełniane ręcznie pod koniec miesiąca, to ta część pracy nie będzie już działać za cztery lata.

Przeczytaj także: angielski · litewski

Ostatnio sprawdzono: 14 września 2026 r.

Często zadawane pytania

Czy 1 lipca 2030 r. zniknie całkowicie obowiązek raportowania obrotów wewnątrzwspólnotowych?

Obowiązek raportowania nie zniknie, ale stanie się szybszy i oparty na transakcjach. Zamiast składania miesięcznego raportu podsumowującego (formularz VD), dane będą automatycznie przesyłane do organów podatkowych po wystawieniu każdej faktury.

Czy małe przedsiębiorstwa są zwolnione z obowiązku sprawozdawczości cyfrowej ViDA?

Dyrektywa (UE) 2025/516 nie przewiduje progu obrotu ani zwolnienia dla małych przedsiębiorstw. Przepisy mają zastosowanie do wszystkich podatników VAT dokonujących transgranicznych transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Gdzie i w jaki sposób przedsiębiorca będzie przesyłał dane transakcyjne od 2030 roku?

Przedsiębiorca nie przesyła danych do portalu Komisji Europejskiej, lecz do urzędu skarbowego w swoim kraju za pośrednictwem standardowej faktury elektronicznej. Urząd skarbowy automatycznie przekazuje zebrane dane do centralnego rejestru VIES.